Jak się pisze?
Każe czy karze?
Poprawnie: każe / karze
Błędnie: kaze
Oba wyrazy są poprawne, ale znaczą co innego: każe to „nakazuje”, a karze to „daje karę”.
Dlaczego tak?
Ortuś mówi: Dlaczego tak?
„Każe” pochodzi od czasownika „kazać” i znaczy „nakazuje” (kazać – każe: z wymienia się na ż). „Karze” pochodzi od czasownika „karać” i znaczy „daje karę” (kara – karze: r wymienia się na rz). Wystarczy więc sprawdzić, czy ktoś nakazuje, czy karze.
Przykłady
- Mama każe mi sprzątać pokój.
- Nauczycielka nigdy nie karze nas krzykiem.
- Pani każe nam usiąść, ale nikogo nie karze za rozmowę.
Sprawdź się: mini-dyktando
3 zdania z „każe / karze”. Posłuchaj, napisz i kliknij „Sprawdź”.
Czyta Ortuś
Kliknij „Start”, a strona przeczyta pierwsze zdanie.
Ta przeglądarka nie ma polskiego głosu. Włączyliśmy tryb „Rodzic czyta”: rodzic klika „Pokaż zdanie rodzicowi” i czyta na głos, a sprawdzanie działa tak samo.
Twój tekst
Popraw te wyrazy
Darmowa gra do ortografii
Ćwicz z Ortusiem
Darmowa gra i aplikacja do ćwiczenia ortografii: dziecko wybiera między ó i u, rz i ż, ch i h, a duszek Ortuś od razu tłumaczy zasadę. Działa w przeglądarce, na iPhonie i na Androidzie.
- ponad 4500 wyrazów
- 360 dyktand
- zasada przy każdym błędzie
- iPhone, Android i przeglądarka
Gra z Ortusiem: rz czy ż?
Wybieraj pisownię, a przy każdym błędzie Ortuś od razu pokaże zasadę.
Podobne pułapki
Pytania rodziców
Jak odmienić „kazać” i „karać” w pierwszej osobie?
Mówimy: ja każę i ja karzę. Dzięki temu widać, że w jednym wyrazie jest ż, a w drugim rz.
Jak szybko wybrać właściwą formę?
Zapytaj, o co chodzi. Jeśli ktoś coś nakazuje, piszemy każe. Jeśli ktoś daje karę, piszemy karze.