Zasada pisowni · online i do druku
Dyktando ze zmiękczeniami
Zmiękczenia to pierwsza zasada ortograficzna, jaką poznają dzieci w klasach 1–2. Poniżej wyjaśniamy ją prostym językiem, z przykładami i radami dla rodzica, oraz polecamy zestawy dyktand do wydrukowania.
Ćwicz z nami
Nasze gotowe materiały z serwisu Nie każ mu liczyć!: zajrzyj do darmowej próbki, zanim zdecydujesz.
-
Dyktanda z Ortusiem, klasa 120 dyktand PDF z kluczem
20 dyktand dla klasy 1, od najkrótszego do najdłuższego. Karta ucznia z rozgrzewką i liniaturą oraz teksty dla dorosłego z wyjaśnionymi pułapkami (klucz). Karta ucznia w liniaturze w trzy linie, jak w zeszycie — dwie strony na każde dyktando.
-
Dyktanda z Ortusiem, klasa 220 dyktand PDF z kluczem
20 dyktand dla klasy 2, od najkrótszego do najdłuższego. Karta ucznia z rozgrzewką i liniaturą oraz teksty dla dorosłego z wyjaśnionymi pułapkami (klucz). Karta ucznia w liniaturze w trzy linie, jak w zeszycie — dwie strony na każde dyktando.
Zasady pisowni
-
Zmiękczenie przed samogłoską
Przed samogłoską miękkość zapisujemy literą i: ci, si, zi, ni, dzi.
- ciocia
- siostra
- zima
- niebo
- dzieci
-
Zmiękczenie przed spółgłoską i na końcu
Przed spółgłoską lub na końcu wyrazu piszemy ć, ś, ź, ń, dź bez dodatkowego i.
- ćma
- śnieg
- kość
- koń
- gałąź
-
Zmiękczenie a wymiana
Pomaga zmiana formy wyrazu: jeśli po zmianie pojawia się samogłoska, pamiętamy o i.
- koń – konia
- kość – kości
Darmowa gra do ortografii
Ćwicz z Ortusiem
W Ortusiu dzieci ćwiczą pisownię z ci, si, zi i ni w prostych zadaniach, a duszek Ortuś tłumaczy zasadę bez oceniania. To lekki dodatek do dyktand dla pierwszo- i drugoklasistów.
- ponad 4500 wyrazów
- 360 dyktand
- zasada przy każdym błędzie
- iPhone, Android i przeglądarka
Jak ćwiczyć
Zmiękczenia najlepiej ćwiczyć przez głośne czytanie sylab: ci, ca, ce, ć. Dziecko wskazuje, co słyszy, i zapisuje. Dyktando z samymi zmiękczeniami niech ma 4–5 krótkich zdań, a po napisaniu dziecko podkreśla każdą sylabę z i. Powtarzajcie to samo dyktando następnego dnia.
Pytania rodziców
Kiedy piszemy ci, a kiedy ć?
Przed samogłoską piszemy ci, na przykład ciocia. Przed spółgłoską i na końcu wyrazu piszemy ć, na przykład ćma, kość.
Od której klasy ćwiczy się zmiękczenia?
Od klasy 1. W klasach 2–3 zasada jest utrwalana w dyktandach.
Czy zmiękczenia są trudne dla dzieci?
Na początku bywają mylące, bo słyszymy to samo, a piszemy inaczej. Z czasem pomaga ćwiczenie z sylabami.
Gdzie znaleźć dyktanda ze zmiękczeniami do druku?
Zestawy „Dyktanda z Ortusiem” dla klas 1 i 2 zawierają 20 dyktand od najkrótszego do najdłuższego, z kluczem. Próbkę PDF możesz pobrać za darmo.