Zasada pisowni · online i do druku
Dyktanda z rz i ż
Rz i ż to najczęstsza ortograficzna pułapka w szkole podstawowej. Na tej stronie zebraliśmy wszystkie zasady w jednym miejscu, razem z przykładami i radami, jak ćwiczyć. Znajdziesz tu także odnośniki do dyktand z rz i ż do wydruku.
Ćwicz z nami
Nasze gotowe materiały z serwisu Nie każ mu liczyć!: zajrzyj do darmowej próbki, zanim zdecydujesz.
-
Ortografia z Ortusiem: rz i żkarty pracy i kartkówki, klasy 2–3
6 dwustronnych kart pracy o temacie rz i ż dla klas 2–3; kartkówki A i B, klucz oraz darmowa próbka do obejrzenia przed zakupem. Pola do pisania w liniaturze w trzy linie, jak w szkolnym zeszycie.
-
Ortografia z Ortusiem: rz i żkarty pracy i kartkówki, klasy 4–5
6 dwustronnych kart pracy o temacie rz i ż dla klas 4–5; kartkówki A i B, klucz oraz darmowa próbka do obejrzenia przed zakupem.
Zasady pisowni
-
Rz po spółgłoskach
Rz piszemy po p, b, t, d, k, g, ch, j, w, jeśli wyraz nie ma pokrewnego z ż.
- przyjaciel
- brzeg
- trzy
- drzewo
- krzak
- grzyb
- wrzos
-
Rz wymienne na r
Rz piszemy, gdy w pokrewnym wyrazie lub w innej formie jest r.
- dwór – na dworze
- morze – morski
- wierzyć – wiara
- tworzyć – twór
- piętro – na piętrze
-
Rz w zakończeniach
W zakończeniach -arz, -erz piszemy rz.
- lekarz
- piekarz
- pisarz
- kołnierz
-
Ż wymienne
Ż piszemy, gdy w pokrewnym wyrazie jest g, z, ź, dz lub s.
- może – mogę
- książka – księga
- bliżej – blisko
- wóz – wożę
-
Wyrazy do zapamiętania
Część wyrazów trzeba po prostu zapamiętać, bo nie ma żadnej reguły. Najlepiej prowadzić własną listę pułapek.
- rzeka
- żaba
- żuk
- warzywa
Darmowa gra do ortografii
Ćwicz z Ortusiem
W Ortusiu rz i ż ćwiczysz w grze: dziecko wybiera pisownię, a przy błędzie duszek Ortuś od razu pokazuje zasadę, na przykład wymianę rz na r. To szybka powtórka tych samych wyrazów, które pojawiają się w dyktandach.
- ponad 4500 wyrazów
- 360 dyktand
- zasada przy każdym błędzie
- iPhone, Android i przeglądarka
Gra z Ortusiem: rz czy ż?
Wybieraj pisownię, a przy każdym błędzie Ortuś od razu pokaże zasadę.
Jak ćwiczyć
Rz i ż sprawiają najwięcej kłopotów, bo wymieniają się tylko w części wyrazów. Zacznijcie od reguły „rz po spółgłosce”, bo jest najprostsza, a potem przejdźcie do wymiany i do wyrazów do zapamiętania. Po każdym dyktandzie dziecko wybiera trzy wyrazy, które mu się pomyliły, i układa z nimi własne zdania. Warto prowadzić zeszyt „moje pułapki”, do którego wraca się raz w tygodniu.
Pytania rodziców
Kiedy piszemy rz, a kiedy ż?
Rz piszemy po p, b, t, d, k, g, ch, j, w, gdy wymienia się na r oraz w zakończeniach -arz i -erz. Ż piszemy, gdy wymienia się na g, z, ź, dz lub s. Wiele wyrazów trzeba zapamiętać.
Dla której klasy są dyktanda z rz i ż?
Najlepiej sprawdzają się od klasy 3 do 6, bo wtedy uczniowie najczęściej mylą te litery.
Jak szybko nauczyć dziecko rz i ż?
Szybko się nie da, ale regularność pomaga: krótkie dyktando kilka razy w tygodniu, zeszyt pułapek i powtórka błędnych wyrazów po dwóch dniach.
Czy są gotowe dyktanda z rz i ż do druku?
Tak. Zestawy „Ortografia z Ortusiem: rz i ż” dla klas 2–3 i 4–5 zawierają karty pracy i kartkówki A i B. Próbkę PDF możesz pobrać za darmo.